De glas-in-lood ramen van de Gothische Zaal van het Brusselse Stadhuis breken het licht van de opkomende zon en strooien zijn stralen uit over de aanwezigen. Het is woensdag 2 maart 2011. Alle stoelen zijn bezet en achteraan staan veel mensen recht om een glimp te kunnen opvangen van de ceremonie ter ere van de Brusselse straatdoden.

“Het stemt me droef dat we al aan alweer een zesde editie toe zijn, dat er nog steeds ‘straatdoden’ zijn,” zo opent Chantal Noël, Schepen van Erediensten van de stad Brussel, de dienst. Vervolgens nemen vertegenwoordigers van de joodse, katholieke, protestantse, islamitische en vrijzinnige gemeenschap het woord. Samen zitten zij vooraan in een halve cirkel: een regenboog, uit respect voor de diversiteit in de overtuigingen van de overledenen. Vrienden en bekenden brengen pakkende getuigenissen over hun dierbaren. Zo haalt Kris Roels [1] persoonlijke herinneringen aan het leven van ’Monsieur Gabriel’ naar boven.

(Foto’s: Jos Delisse / ATD Vierde Wereld)

Een siddering loopt door de zaal wanneer de warme, breekbare stem van Francis weerklinkt. Francis was volop bezig een lied voor de ceremonie te componeren toen hij plots ernstig ziek werd. Van ophouden wilde hij echter niet weten en hij ging de samenwerking aan met muzikant Erland en enkele studenten van de filmschool. Het resultaat? Een aangrijpende video-boodschap van Francis die, zichzelf begeleidend op de gitaar, vanuit zijn ziekenhuisbed de zaal toezingt.

Ode
Na een ode van de stadsdichters aan de 43 straatdoden van 2010, worden hun namen en leeftijden één voor één afgeroepen. Na jaren is er in 2010 helaas opnieuw een overledene teruggevonden wiens identiteit we niet kennen. Voor elke straatdode wordt zorgvuldig een hoopje aarde uitgestrooid in een mand die centraal op het podium staat. Het is aarde die straks de wortels zal voeden van de prachtige Japanse kerselaar die we na afloop van de ceremonie samen planten aan het Centraal Station.

Bij het Centraal Station wordt een Japanse kerselaar geplant voor alle doden van de straat, een levend symbool van hoop.

In de frisse lentelucht geven we elkaar de spade door en werken we in stilte, bij een stukje muziek en poëzie. ’t Schept een bijzonder gevoel van verbondenheid. De wind ritselt tussen de 43 naamkaartjes die met linten rond de boom worden vastgemaakt. Maar de kerselaar zal hier niet groeien en bloeien, sterven en weer geboren worden voor hen alleen. De boom wordt een tastbaar monument voor alle doden van de straat, en een levend symbool van hoop.

Karen Puttemans,
medestander van ATD Vierde Wereld
en lid van het Collectief Straatdoden.